Wydawca treści

Bezrobotni cudzoziemcy

Gdy cudzoziemiec nie ma pracy, może zwrócić się do Powiatowego Urzędu Pracy o pomoc. Urząd oferuje usługi pośrednictwa pracy, które pomagają w skorzystaniu z ofert zatrudnienia oraz w aktywnym poszukiwaniu pracy. W ramach tych usług zapewniane jest poradnictwo zawodowe, które wspiera osoby w ocenie ich możliwości zawodowych i wskazuje, jak zdobyć informacje o rynku pracy.

Doradcy zawodowi pomagają w podejmowaniu decyzji, w tym przy przekwalifikowaniu lub zakładaniu działalności gospodarczej. Ponadto, cudzoziemcy mogą wziąć udział w szkoleniach, które przygotowują do zawodu oraz przyczyniają się do zdobywania nowych kwalifikacji. Oferowane są także bezpłatne kursy, w tym z języka polskiego, co ułatwia integrację na rynku pracy w Polsce.

Funkcja korzysta z technologii sztucznej inteligencji (AI).
Gdy cudzoziemiec nie ma pracy, pobyt ma zalegalizowany, może zwrócić się do Powiatowego Urzędu Pracy o pomoc. Urząd oferuje wsparcie osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w formie:
  • usługi pośrednictwa pracy – pracownik Urzędu może ci pomóc w skorzystaniu w ofert pracy, przedstawi też inne formy pomocy, z których możesz skorzystać np.: poradnictwo zawodowe, informacja zawodowa, pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy, udział w szkoleniach;
  • usługi poradnictwa zawodowego i informacji zawodowej – doradcy zawodowi pomagają osobom mającym trudności z oceną własnych możliwości zawodowych, uczą korzystania z informacji o rynku pracy. Rozmowa z doradcą pomaga podjąć nowe decyzje zawodowe np. osobom, które chcą się przekwalifikować lub podjąć działalność gospodarczą;
  • pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy - masz szansę zdobyć umiejętności z zakresu aktywnego poszukiwania pracy;
  • organizacja szkoleń – masz możliwość skorzystania z bezpłatnych szkoleń mających na celu przyuczenie do zawodu, przekwalifikowanie (zmianę zawodu), poszerzania kwalifikacji zawodowych i zdobycie nowych umiejętności poszukiwania i uzyskania zatrudnienia, w tym kursów języka polskiego dla cudzoziemców.
Wydawca treści

Cudzoziemiec może zarejestrować się jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy

Prawo do rejestracji jako bezrobotny w Polsce przysługuje różnym grupom cudzoziemców. Obejmuje to obywateli państw UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarii, którzy mogą korzystać z umów o swobodzie przepływu osób. Osoby posiadające status uchodźcy lub zezwolenie na pobyt stały w Polsce również mają prawo do rejestracji.

Cudzoziemcy z zezwoleniem na pobyt rezydenta długoterminowego UE, tymczasowego, humanitarnego oraz korzystający z ochrony czasowej mogą się zarejestrować jako bezrobotni. Warunki przyznania prawa do rejestracji dotyczą również cudzoziemców, którzy byli zatrudnieni w Polsce przez co najmniej 6 miesięcy przed zgłoszeniem bezrobotności. Członkowie rodzin obywateli UE, EOG oraz Szwajcarii, a także cudzoziemcy będący członkami rodzin obywateli polskich, mają możliwość rejestracji, o ile spełniają określone warunki dotyczące pobytu w Polsce.

Cudzoziemcy muszą posiadać odpowiednie dokumenty, takie jak zezwolenia na pobyt lub wizy, a także potwierdzenia złożenia wniosku o nowy pobyt. Istotne jest, aby wniosek o zmianę statusu był złożony terminowo i bez braków formalnych.

Funkcja korzysta z technologii sztucznej inteligencji (AI).
  • obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej;
  • obywatele państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, nienależących do UE;
  • obywatele państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy mogą korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi (tj. Konfederacja Szwajcarska);
  • cudzoziemcy posiadający w Polsce status uchodźcy;
  • cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt stały;
  • cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;
  • cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127, art. 151 ust. 1 lub 2 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach -są to cudzoziemcy, którym udzielono zezwolenia na pobyt czasowy:
    • w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji
    • bądź w celu przeprowadzenia badań naukowych,
    • z powodu posiadania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w innym państwie UE w związku z tym, że zamierzają w Polsce wykonywać pracę lub prowadzić działalność gospodarczą, podjąć bądź kontynuować studia lub szkolenie zawodowe, albo wykażą inne okoliczności uzasadniające pobyt w Polsce.
  • cudzoziemcy posiadający w Polsce zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodę na  pobyt tolerowany;
  • cudzoziemcy korzystający w Polsce z ochrony czasowej;
  • cudzoziemcy, którym udzielono ochrony uzupełniającej w Polsce;
  • cudzoziemcy, którzy posiadają w Polsce zgodę na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 albo art. 126 ust. 1 Ustawy o cudzoziemcach, pod warunkiem, że bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotni byli zatrudnieni w Polsce nieprzerwanie przez okres co najmniej 6 miesięcy,
    są to cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy i pracę:
    • w celu wykonywania pracy bądź
    • w celu pełnienia funkcji w zarządzie osoby prawnej, pod warunkiem, że nie posiadają w niej żadnych udziałów lub akcji;
  • cudzoziemcy posiadający wizę wydaną w celu wykonywania pracy w Polsce, pod warunkiem, że bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotni byli zatrudnieni  w Polsce nieprzerwanie przez okres co najmniej 6 miesięcy;
  • cudzoziemcy, będący członkami rodzin obywateli Unii Europejskiej, pozostałych państw EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej;
  • cudzoziemcy – członkowie rodzin obywateli polskich, którzy:
    • uzyskali zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce albo
po złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE przebywają w Polsce na podstawie umieszczonego w paszporcie stempla, który potwierdza złożenie wniosku w terminie i nie zawiera braków formalnych, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku posiadali zezwolenie na pobyt czasowy.
Wydawca treści

Kto spośród cudzoziemców może zarejestrować się w urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy

Cudzoziemcy mają możliwość rejestracji jako osoby bezrobotne w Polsce, jeżeli spełniają określone warunki. Wśród nich znajdują się cudzoziemcy z ważną zgodą na pobyt czasowy oraz na pracę, mający na celu wykonywanie pracy lub pełnienie funkcji w zarządzie. Także osoby posiadające wizę wydaną w celu pracy w Polsce mogą zarejestrować się jako bezrobotni.

Do grupy tej zaliczają się także cudzoziemcy z zezwoleniem na pobyt czasowy z przyczyn takich jak kształcenie się na studiach lub rodzinne połączenie, a także ofiary handlu ludźmi. Cudzoziemcy ubiegający się o ochronę międzynarodową oraz ich małżonkowie również mogą skorzystać z możliwości rejestracji.

Dodatkowo, członkowie rodzin obywateli polskich mogą również poszukiwać pracy i korzystać z form pomocy określonych w ustawie. Zasady te wskazują na różnorodność sytuacji cudzoziemców, którzy mogą starać się o zatrudnienie na polskim rynku pracy.

Funkcja korzysta z technologii sztucznej inteligencji (AI).
Jako osoba poszukująca pracy mogą zarejestrować się wszyscy cudzoziemcy, którym przysługuje rejestracja jako osoba bezrobotna, a także dodatkowo:
  • cudzoziemcy, którzy posiadają w Polsce zgodę na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 albo art. 126 ust. 1 Ustawy o cudzoziemcach, są to cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy i pracę:
    • w celu wykonywania pracy bądź
    • w celu pełnienia funkcji w zarządzie osoby prawnej, pod warunkiem, że nie posiadają w niej żadnych udziałów lub akcji;
  • cudzoziemcy posiadający wizę wydaną w celu wykonywania pracy w Polsce;
  • cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 159 ust. 1, art. 160, art. 161, art. 176, art. 186 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 lub art. 187 ustawy o cudzoziemcach,
    są to m.in. cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy:
    • w celu kształcenia się na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia lub jednolitych studiach magisterskich albo studiach trzeciego stopnia,
    • w celu połączenia się z rodziną, 
    • dla ofiar handlu ludźmi,
    • udzielone ze względu na więzi o charakterze rodzinnym (art. 160 i 161),
    • ze względu na inne okoliczności (określone w art. 186 lub 187, z wyjątkiem członka rodziny rezydenta długoterminowego UE, który jest objęty przepisami art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. g).
  • cudzoziemcy ubiegających się w Rzeczypospolitej Polskiej o udzielenie ochrony międzynarodowej i małżonków, w imieniu których występują z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, którzy posiadają zaświadczenie wydane na podstawie art. 35 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
cudzoziemcy – członkowie rodzin obywatela polskiego, poszukujący zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie.
Wydawca treści

Umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym

Dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym w Polsce koordynują systemy zabezpieczenia społecznego z innymi państwami, poprawiając dostęp do świadczeń dla obywateli. Gwarantują one ochronę ubezpieczeniową osobom objętym umowami, co przyczynia się do korzystniejszego nabywania praw do świadczeń. Umowy te oparte są na międzynarodowych standardach, obejmujących zasadę równego traktowania, stosowania jednego ustawodawstwa, sumowania okresów ubezpieczenia oraz zachowania praw nabytych.

Zakres umów jest różnorodny, obejmując m.in. emerytury, renty, zasiłki chorobowe oraz wypadkowe. W przypadku zgody obu stron, umowy mogą także zawierać dodatkowe świadczenia, takie jak świadczenia zdrowotne, zasiłki rodzinne i zasiłki dla bezrobotnych.

Funkcja korzysta z technologii sztucznej inteligencji (AI).
Dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym zapewniają koordynację systemów zabezpieczenia społecznego obowiązujących w Polsce i drugim umawiającym się państwie. Umowy te poprawiają sytuację świadczeniobiorców w zakresie możliwości nabywania prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego, gdyż gwarantują ochronę ubezpieczeniową wszystkim osobom objętym zakresem podmiotowym danej umowy. Dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym powodują, że podejmowanie przez polskich obywateli pracy w państwach związanych z Polską taką umową zawsze pozytywnie skutkuje w zakresie nabywania prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego.

Zawierane przez Polskę dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym oparte są na międzynarodowych standardach w zakresie zawierania tego typu umów, tj.: podstawowych zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, czyli:
  • zasadzie równego traktowania,
  • zasadzie stosowania jednego ustawodawstwa,
  • zasadzie sumowania okresów ubezpieczenia,
  • zasadzie zachowania praw nabytych (eksportu świadczeń).
Zakres przedmiotowy umów jest zróżnicowany. Zazwyczaj obejmuje on: świadczenia z tytułu starości (emerytury), świadczenia z tytułu niezdolności do pracy (renty inwalidzkie), świadczenia z tytułu śmierci żywiciela rodziny (renty rodzinne), świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, świadczenia chorobowe (zasiłki chorobowe); a jeżeli obie strony wyrażą taką wolę, także świadczenia zdrowotne, zasiłki rodzinne, zasiłki z tytułu bezrobocia.
Wydawca treści

Świadczenia dla bezrobotnych obywateli Ukrainy

Dzięki porozumieniu administracyjnemu obywatele Polski i Ukrainy mogą korzystać z przywilejów dotyczących świadczeń dla bezrobotnych. Umowa o zabezpieczeniu społecznym z 18 maja 2012 roku umożliwia uwzględnienie okresów pracy w jednym państwie przy nabywaniu świadczeń w drugim. Warunki korzystania z art. 9 Umowy regulowane są przez art. 5 Porozumienia Administracyjnego.

Okresy ubezpieczenia w jednym państwie są brane pod uwagę, jeżeli nie pokrywają się, i pod warunkiem posiadania ubezpieczenia przed utratą pracy w drugim państwie. Wypłata zasiłku dla bezrobotnych może być skrócona o czas, w którym zasiłek był pobierany w innym państwie w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed złożeniem wniosku. Wnioskodawca musi przedstawić potwierdzenie okresów ubezpieczenia w drugim kraju.

Przy ubieganiu się o zasiłek w Polsce, bezrobotny powinien zwrócić się do ukraińskiej instytucji właściwej po odpowiedni formularz (UA/PL) potwierdzający okresy ubezpieczenia i pobierania zasiłku na Ukrainie. Na Ukrainie funkcję instytucji właściwej sprawuje Державна служба зайнятості (Państwowa Służba Zatrudnienia).

Funkcja korzysta z technologii sztucznej inteligencji (AI).
Dzięki porozumieniu administracyjnemu w sprawie stosowania dwustronnej umowy międzynarodowej o zabezpieczeniu społecznym zawartej przez Rzeczpospolitą Polską z Ukrainą obywatele tych krajów mogą korzystać z przywilejów w zakresie świadczeń dla bezrobotnych (tzw. koordynacja dwustronna).

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym sporządzona w Kijowie dnia 18 maja 2012 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1373) daje podstawę do uwzględniania okresów pracy spełnionych w jednym państwie w celu nabycia świadczeń dla bezrobotnych w drugim państwie.
Szczegółowe warunki, na jakich bezrobotny może skorzystać z postanowień art. 9 Umowy reguluje art. 5 Porozumienia Administracyjnego w sprawie stosowania Umowy.

Zgodnie z art. 9 Umowy:
1) Okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem jednego państwa są uwzględniane, jeżeli  jest to niezbędne i jeżeli się one nie pokrywają, przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z ustawodawstwem drugiego państwa, jeżeli osoba zainteresowana posiada okresy ubezpieczenia przebyte bezpośrednio przed utratą pracy zgodnie z ustawodawstwem drugiego państwa.

2) Okres wypłacania zasiłku dla bezrobotnych podlega skróceniu o okres, w którym bezrobotny otrzymywał taki zasiłek na terytorium drugiego państwa w okresie ostatnich 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.

Art. 5 Porozumienia stanowi, że wnioskodawca przedkłada instytucji właściwej w państwie, gdzie ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych, zaświadczenie potwierdzające okresy ubezpieczenia przebyte na terytorium drugiego państwa. Oznacza to, że w przypadku ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej, to bezrobotny powinien zwrócić się bezpośrednio do ukraińskiej instytucji właściwej o potwierdzenie na odpowiednim formularzu (tj. formularzu UA/PL) okresów ubezpieczenia przebytych na terytorium Ukrainy oraz okresów pobierania w tym kraju zasiłku dla bezrobotnych. Z informacji posiadanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że funkcję instytucji właściwej do świadczeń z tytułu bezrobocia na Ukrainie pełni Державна служба зайнятості (Państwowa Służba Zatrudnienia).
Rynek Pracy